Przejdź do głównej treści

Afgański Taweez – amulet ze schowkiem

Stary afgański taweez – amulet ochronny w formie masywnej zawieszki z cylindrycznym schowkiem na modlitwę lub talizman, wykonany w tradycyjnej technice metalowej.
Pochodzenie: Afganistan
SKU: W-0752
Stary afgański taweez – amulet ochronny w formie masywnej zawieszki z cylindrycznym schowkiem na modlitwę lub talizman, wykonany w tradycyjnej technice metalowej.
SKU: W-0752
Pochodzenie: Afganistan
  • Materiał:
    mosiądz
  • Kamienie:
    brak kamieni
  • Wiek przedmiotu:
    zabytkowe
  • Stan:
    bardzo dobry
  • Długość:
    14 cm
  • Szerokość:
    24 cm
  • Wysokość:
    3,5 cm
  • Waga:
    242 g

Afgański Taweez – amulet ze schowkiem

Taweez (spotykane także zapisy: ta’wiz, taʿwīz, taweez) to tradycyjna forma amuletu ochronnego szeroko rozpowszechniona w Afganistanie, Pakistanie, Indiach oraz wśród ludów Azji Centralnej. Przedmiot pełnił funkcję religijną i apotropaiczną — noszony był w celu ochrony przed chorobą, nieszczęściem, „złym okiem” oraz innymi zagrożeniami duchowymi. W kulturze ludowej taweez stanowił połączenie wiary, magii ochronnej i rzemiosła.

Forma amuletu opiera się na cylindrycznym schowku, przeznaczonym do umieszczenia wewnątrz zapisanego fragmentu Koranu, modlitwy, wersetu, symbolu ochronnego lub osobistego talizmanu. Zawartość pozostawała niewidoczna, a jej skuteczność wynikała z samej obecności tekstu lub znaku, nie z jego ekspozycji. Schowek zamykany jest szczelnie, co pozwalało na wieloletnie użytkowanie bez ingerencji w jego wnętrze.

Prezentowany egzemplarz wykonany został z metalu w tradycyjnej technice rzemieślniczej. Cylindryczna forma zdobiona jest pierścieniami ornamentalnymi, a całość uzupełniają liczne zawieszone łańcuszki zakończone metalowymi kuleczkami. Elementy te pełniły zarówno funkcję dekoracyjną, jak i symboliczną — ich ruch i dźwięk miały wzmacniać ochronne działanie amuletu. Patyna oraz ślady użytkowania świadczą o wieku i autentyczności przedmiotu.

Taweez wyposażony jest w uchwyty umożliwiające zawieszenie na sznurze, łańcuchu lub włączenie do większego naszyjnika plemiennego. W praktyce mógł być noszony na piersi, przyszywany do stroju lub mocowany do wyposażenia domowego. Forma zawieszki pozwalała na łatwe przenoszenie amuletu i zachowanie jego funkcji ochronnej niezależnie od kontekstu.

Wymiary amuletu — około 14 cm wysokości, 24 cm szerokości oraz około 4 cm średnicy cylindra — wskazują na obiekt o wyraźnie rytualnym, a nie czysto dekoracyjnym charakterze. Tak duże taweezy należały do przedmiotów o znaczeniu symbolicznym i często były przekazywane w obrębie rodziny. Współcześnie autentyczne egzemplarze z zachowaną konstrukcją schowka i pełnym zestawem zawieszeń należą do rzadkości i stanowią cenione obiekty kolekcjonerskie.