Przejdź do głównej treści

Jalalabati z Turkusami – afgańskie kolczyki plemienne

Długie kolczyki typu jalalabati z Afganistanu, zdobione naturalnymi turkusami i rozbudowaną formą segmentową, przeznaczone do noszenia w tunelowanych uszach.

Pochodzenie: Afganistan
SKU: KL-1481A

Długie kolczyki typu jalalabati z Afganistanu, zdobione naturalnymi turkusami i rozbudowaną formą segmentową, przeznaczone do noszenia w tunelowanych uszach.

SKU: KL-1481A
Pochodzenie: Afganistan
  • Materiał:
    mosiądz
  • Kamienie:
    turkus
  • Rodzaj bigla:
    przeciągane
  • Grubość bigla:
    2 mm
  • Wiek przedmiotu:
    zabytkowe
  • Stan:
    bardzo dobry
  • Długość:
    22 cm
  • Szerokość:
    5 cm
  • Wysokość:
  • Waga:
    50 g

Jalalabati z Turkusami – afgańskie kolczyki plemienne

Kolczyki typu jalalabati należą do charakterystycznych form biżuterii plemiennej wschodniego Afganistanu, szczególnie regionów związanych z kulturą pasztuńską. W przeciwieństwie do prostych, drucianych wariantów, prezentowana para posiada złożoną, wielosegmentową konstrukcję, w której każdy element pełni funkcję dekoracyjną i symboliczną. Forma wydłużona, rytmiczna i wyraźnie wertykalna podkreśla ceremonialny charakter biżuterii.

Konstrukcja kolczyków wymaga tunelowanych uszu. Górna część oparta jest na masywnej obręczy, przeznaczonej do noszenia w rozciągniętym płatku ucha. Tego typu biżuteria była projektowana z myślą o tunelowaniu, które w kulturach Azji Centralnej stanowiło oznakę dojrzałości, statusu i przynależności kulturowej. Forma nie jest kompatybilna ze standardowym przekłuciem.

Całość zbudowana jest z dekoracyjnych segmentów metalowych, uzupełnionych osadzonymi turkusami. Turkus zajmował szczególne miejsce w biżuterii afgańskiej — ceniony był zarówno za barwę, jak i za przypisywane mu właściwości ochronne. Kamienie umieszczone są w kilku punktach kolczyków, co nadaje formie rytm i wyraźną hierarchię wizualną. Dolne partie zakończone są rozbudowanymi elementami o wyraźnie ornamentalnym charakterze.

Długość kolczyków nadaje im formę wyraźnie performatywną. Podczas ruchu segmenty pracują, a całość porusza się w sposób widoczny i dynamiczny. W kulturze plemiennej przesada skali i ruchu nie była wadą, lecz środkiem komunikacji wizualnej i społecznej — biżuteria miała być zauważalna, czytelna i jednoznaczna w przekazie.

Współcześnie kolczyki jalalabati w tak rozbudowanej formie, z zachowanymi turkusami i spójną konstrukcją, należą do rzadkości. Egzemplarz ma charakter kolekcjonerski i etnograficzny. Dla osób z tunelowanymi uszami może stać się wyjątkową formą biżuterii, świadomie odwołującą się do tradycji plemiennych Afganistanu, a nie do współczesnej biżuterii użytkowej.